İçerik Kütüphanesi

Kozmetik ve Dermokozmetik İçerik Sözlüğü
Cilt bakım ürünlerinin etiketlerinde gördüğünüz her bileşeni, ne işe yaradığını, hangi ürün tiplerinde kullanıldığını ve hangi içeriklerle birlikte kullanılıp kullanılmaması gerektiğini bu rehberde bulabilirsiniz. INCI adları, Türkçe karşılıkları ve uzman önerileriyle hazırlanmıştır.

A

AHA – Alfa Hidroksi Asitler

INCI: Glycolic Acid, Lactic Acid, Mandelic Acid, Citric Acid | Alternatif: Kimyasal Peeling Asitleri, Meyve Asitleri

ExfoliantAydınlatıcıAnti-aging TonikSerumPeeling
Ne İşe Yarar?

Ölü deri hücrelerini yüzeyden kimyasal yolla uzaklaştıran su bazlı asitlerdir. Cilt dokusunu iyileştirir, ince çizgileri azaltır, leke ve skar görünümünü düzeltir. Kollajen sentezini uyarır. Düzenli kullanımda cilt tonu belirgin şekilde eşitlenir.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Hiyalüronik Asit, Panthenol, SPF
✗ Dikkat: Retinol (aynı seansta kullanmayın), BHA (yüksek konsantrasyonda), C Vitamini (pH çatışması)

Adenosin

INCI: Adenosine | Alternatif: —

Anti-agingYatıştırıcı SerumGece KremiGöz Altı Kremi
Ne İşe Yarar?

Hücre yenilenmesini hızlandıran, derinin kendi enerji üretimini (ATP) destekleyen doğal bir bileşiktir. Kırışıklık görünümünü azaltır, cilt elastikiyetini artırır ve yüzey pürüzlerini düzeltir. Hassas ciltlerde bile güvenle kullanılabilir.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Peptidler, Hiyalüronik Asit, Retinol
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Allantoin

INCI: Allantoin | Alternatif: —

YatıştırıcıOnarıcıNemlendirici KremLosyonBariyer Kremi
Ne İşe Yarar?

Cilt bariyer fonksiyonunu güçlendiren, tahrişi gideren ve doku onarımını destekleyen çok yönlü bir bileşendir. Komfrey bitkisinden elde edilir. Kuru, hassas ve egzamalı ciltlerde sıklıkla tercih edilir. Keratolitiк etkisiyle ölü hücre dökülmesini kolaylaştırır.

✓ İyi Gider: Panthenol, Ceramid, Hiyalüronik Asit, AHA/BHA sonrası
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Aloe Vera

INCI: Aloe Barbadensis Leaf Juice | Alternatif: Sarısabır, Ekhagaloe

YatıştırıcıNemlendiriciAntioksidan JelLosyonGüneş Sonrası Bakım
Ne İşe Yarar?

Anti-inflamatuar, antibakteriyel ve nemlendirici özellikleriyle bilinen çok amaçlı bir bitkisel içeriktir. Güneş yanığını, tahriş ve kızarıklığı sakinleştirir. Polisakkaritler sayesinde cildi besler. Hafif yapısı nedeniyle yağlı ve karma ciltler için idealdir.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Niasinamid, Çay Ağacı Yağı, SPF
✗ Dikkat: Yüksek alkol içerikli formüller beraber kullanıldığında kurutucu etki yaratabilir

Argan Yağı

INCI: Argania Spinosa Kernel Oil | Alternatif: Fas Mucizesi, Liquid Gold

BesleyiciAntioksidanOnarıcı Yüz YağıSaç Bakım YağıKrem
Ne İşe Yarar?

Fas'ta yetişen Argania spinosa ağacının meyvesinden elde edilen bu yağ, yüksek oleik/linoleik asit ve E vitamini içeriğiyle cildi besler, elastikiyeti artırır. Çatlak, kuruluk ve yaşlanma belirtilerine karşı etkilidir. Hafif yapısıyla yağlı ciltlerde de kullanılabilir.

✓ İyi Gider: Retinol, E Vitamini, Skualen, Ceramid
✗ Dikkat: Komedojenik potansiyeli düşük olsa da sivilce eğilimli ciltlerde dikkatli kullanın

Askorbik Asit → bkz. C Vitamini

INCI: Ascorbic Acid

Detaylı bilgi için C Vitamini (Askorbik Asit) başlığını inceleyiniz.

Azelaik Asit

INCI: Azelaic Acid | Alternatif: —

AydınlatıcıAkne KarşıtıAnti-inflamatuar SerumKremJel
Ne İşe Yarar?

Buğday, çavdar ve arpadan elde edilen bu dikarbonik asit; akne, rozase ve hiperpigmentasyon için dermatolojik olarak kanıtlanmış bir çözümdür. Tirosinaz enzimini baskılayarak melamin üretimini azaltır. %10-20 konsantrasyonda etkilidir. Hamilelikte güvenli kabul edilen nadir aktif bileşenlerden biridir.

✓ İyi Gider: Niasinamid, BHA, Hiyalüronik Asit, SPF
✗ Dikkat: AHA/BHA ile aynı anda yüksek konsantrasyonda kullanmaktan kaçının

Alpha Arbutin

INCI: Alpha-Arbutin | Alternatif: Arbutin, Beta-Arbutin, Ayıüzümü Özü

AydınlatıcıLeke TedavisiTirosinaz İnhibitörü SerumKremAmpul
Ne İşe Yarar?

Ayıüzümü bitkisinden elde edilen glikozillenmiş hidrokinon türevidir. Tirosinaz enzimini baskılayarak melanin üretimini azaltır; leke, melazma ve post-inflamatuar hiperpigmentasyonda etkilidir. Beta-arbutin formuna göre çok daha kararlı ve güçlüdür. %1-2 konsantrasyonda güvenle kullanılabilir. Hidrokinona kıyasla çok daha düşük irritasyon profili vardır.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Traneksamik Asit, Kojik Asit, Azelaik Asit, Hiyalüronik Asit, SPF
✗ Dikkat: Yüksek sıcaklık ve ışığa maruz kalınca hidrokino'e dönüşebilir; koyu, serin ortamda saklayın

Avokado Yağı

INCI: Persea Gratissima (Avocado) Oil | Alternatif: —

BesleyiciOnarıcıAntioksidan Yüz YağıKremSaç Maskesi
Ne İşe Yarar?

Oleik asit, linoleik asit, E vitamini ve fitosterol bakımından son derece zengin bir meyve yağıdır. Derin nemlendirme ve bariyer onarımı sağlar. Kollajen sentezini destekleyen fitosterolleri sayesinde yaşlanma karşıtı etki gösterir. Kuru, olgun ve tahriş görmüş ciltler için özellikle faydalıdır. Orta düzey komedojenik potansiyeli nedeniyle akneli ciltlerde dikkatli kullanılmalıdır.

✓ İyi Gider: Shea Yağı, E Vitamini, Ceramid, Retinol
✗ Dikkat: Akneli ve yağlı ciltlerde gözenek tıkama riski; ince tabaka ile test edin

B

Bakuchiol

INCI: Bakuchiol | Alternatif: Bitkisel Retinol, Babchi Ekstresi

Anti-agingAydınlatıcıSıkılaştırıcı SerumGece KremiYüz Yağı
Ne İşe Yarar?

Babchi (Psoralea corylifolia) bitkisinden elde edilen ve retinol ile benzer gen ekspresyonunu tetikleyen bitkisel bir bileşendir. Gündüz kullanımına uygundur, retinol gibi güneş hassasiyeti yaratmaz. Hamile ve emziren bireyler için retinol alternatifi olarak önerilir. Kollajen sentezi ve kırışıklık azaltmada klinik çalışmalarda etkin bulunmuştur.

✓ İyi Gider: C Vitamini, Hiyalüronik Asit, Niasinamid, SPF, Peptidler
✗ Dikkat: Retinol ile aynı anda kullanmaya gerek yok (benzer etki mekanizması)

Beta Glukan

INCI: Beta-Glucan | Alternatif: Yulaf Beta Glukan, Mantar Beta Glukan

NemlendiriciYatıştırıcıBariyer Destekleyici SerumKremMaske
Ne İşe Yarar?

Yulaf ve mantardan elde edilen polisakkarit yapılı bu bileşen, hiyalüronik asit kadar güçlü nem çekici özelliğe sahiptir. İmmün sistemi uyararak cilt savunmasını güçlendirir. Hassas, reaktif ve akne sonrası yatışma dönemindeki ciltler için idealdir. Serbest radikallere karşı güçlü antioksidan etkisi vardır.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Ceramid, Panthenol, Niasinamid
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

BHA – Beta Hidroksi Asit (Salisilik Asit)

INCI: Salicylic Acid | Alternatif: Söğüt Kabuğu Ekstresi (doğal kaynak)

ExfoliantAkne KarşıtıGözenek Sıkılaştırıcı TonikSerumTemizleyiciSpot Tedavisi
Ne İşe Yarar?

Yağda çözünen tek hidroksi asit olan salisilik asit, gözenek içine nüfuz ederek siyah nokta ve akne tıkaçlarını eritir. Anti-inflamatuar özelliği sayesinde mevcut akne lezyonlarını da sakinleştirir. Yağlı ve akneli ciltlerin birincil aktif bileşenlerinden biridir. %0,5-2 konsantrasyonda kullanılır.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Azelaik Asit, Çinko, Hiyalüronik Asit
✗ Dikkat: Retinol (aynı anda), yüksek konsantrasyonda AHA, Benzoil Peroksit (kurutucu etki)

Bisabolol

INCI: Alpha-Bisabolol | Alternatif: Papatya Özü (doğal kaynak)

YatıştırıcıAnti-inflamatuarAntioksidan SerumKremGöz Altı Kremi
Ne İşe Yarar?

Alman papatyasından elde edilen bu terpen alkol, güçlü yatıştırıcı ve anti-irritan özellikleriyle hassas ciltlerin vazgeçilmez bileşenidir. Renk açıcı etki yaparak leke görünümünü azaltır. Aktif içeriklerin (retinol, AHA) irritasyon etkisini dengelemek için formülasyonlara sıklıkla eklenir.

✓ İyi Gider: Retinol, AHA, Niasinamid, Ceramid, Hiyalüronik Asit
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Benzoil Peroksit

INCI: Benzoyl Peroxide | Alternatif: BPO

Akne KarşıtıAntibakteriyalKeratoletik Spot TedavisiYıkama JeliJel
Ne İşe Yarar?

P. acnes bakterisine karşı en güçlü OTC (reçetesiz) antibakteriyel ajandır. Oksijen serbest bırakarak bakteriyi öldürür; bu mekanizma sayesinde antibiyotik direnci geliştirmez. %2,5-10 konsantrasyonda kullanılır; düşük konsantrasyon da yüksek kadar etkili ancak çok daha az tahriş yaratır. Çarşaf ve havlulara temas ettiğinde renk açabilir.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Hiyalüronik Asit, Panthenol (tahriş dengeleyici olarak)
✗ Dikkat: Retinol (oksitler), C Vitamini (oksitler), BHA (aşırı kurutucu), Çay Ağacı Yağı

Butilen Glikol

INCI: Butylene Glycol | Alternatif: 1,3-Butanediol, BG

HumektanÇözücüDoku İyileştirici TonikSerumKrem
Ne İşe Yarar?

Glikolik astlarla akraba olan bu diol hem nemlendirici hem çözücü hem de koruyucu destekleyici işlev görür. Cildi nemlendirir, formülün diğer aktif bileşenlerinin cilde taşınmasını kolaylaştırır (penetrasyon artırıcı). Çok hafif antimikrobiyal etkisi sayesinde bazı formüllerde koruyucu dozunu azaltmak için kullanılır. Neredeyse tüm cilt tipleri tolere eder.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Niasinamid, tüm aktif bileşenler
✗ Dikkat: Çok hassas ciltlerde yüksek konsantrasyonda hafif irritasyon yapabilir

Bentonit Kili

INCI: Bentonite | Alternatif: Montmorillonit Kili, Volkanik Kil

Yağ EmiciArındırıcıDetoksifiye Edici Kil MaskesiPeelingAkne Bakımı
Ne İşe Yarar?

Volkanik küldən oluşan smektit grubu bir kildir. Yüksek emme kapasitesi sayesinde gözenek içindeki fazla sebumu, toksinleri ve kiri çeker. Elektriksel yük özelliği pozitif yüklü kirleticileri (ağır metaller, kimyasallar) adsorbe etmesini sağlar. Kaoliniten daha güçlü arındırıcı etkiye sahiptir; ancak daha fazla kuruma yaratabilir. Haftada 1-2 kullanım önerilir.

✓ İyi Gider: Salisilik Asit, Çay Ağacı Yağı, Aloe Vera (sonrası), Çinko
✗ Dikkat: Kuru ve hassas ciltlerde çok sık kullanmayın; haftada 1 ile başlayın

Betain

INCI: Betaine | Alternatif: Trimetilglisin, TMG, Şeker Pancarı Betaini

HumektanYatıştırıcıOsmolyte SerumTonikKremTemizleyici
Ne İşe Yarar?

Şeker pancarından (Beta vulgaris) elde edilen doğal amino asit türevidir. Hücrelerin ozmotik stresi dengelemesine yardımcı olur (osmolyte işlevi); bu sayede cilt kış soğuğuna, UV'ye ve kirlilik stresine karşı daha dayanıklı hâle gelir. Güçlü nemlendirici etkisi glikolik asitten güçlüdür. Tahriş azaltıcı ve köpürme iyileştirici özelliği nedeniyle temizleyici formüllerde de yaygın kullanılır.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Gliserin, Niasinamid, tüm aktifler
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur; tüm cilt tipleri için güvenlidir

Biberiye Ekstresi

INCI: Rosmarinus Officinalis (Rosemary) Leaf Extract | Alternatif: Rozmarin, Rosemary Extract

AntioksidanAnti-inflamatuarSıkılaştırıcı SerumKremSaç Bakımı
Ne İşe Yarar?

Rozmari klorojenik asit, rozmarinoknik asit ve karnosol gibi fenolik antioksidanlar bakımından zengindir. Bu bileşenler serbest radikalleri etkili biçimde nötralize eder. Anti-inflamatuar etkisi cilt kızarıklığını azaltır; hafif antimikrobiyal özelliği akne bakımını destekler. Saç bakımında ise DHT baskılama ve mikro dolaşım artırıcı etkisiyle saç dökülmesine karşı en iyi araştırılmış bitkisel bileşenlerden biridir (minoksidile benzer etki).

✓ İyi Gider: C Vitamini, E Vitamini, Niasinamid, Kafein
✗ Dikkat: Hassas ve rozaseli ciltlerde yüksek konsantrasyonda irritasyon yapabilir; seyreltilmiş kullanın

C

C Vitamini (Askorbik Asit)

INCI: Ascorbic Acid, Sodium Ascorbyl Phosphate, Ascorbyl Glucoside, Magnesium Ascorbyl Phosphate | Alternatif: L-Askorbik Asit, SAP, AA2G

AntioksidanAydınlatıcıKollajen Destekleyici SerumAmpulGündüz Kremi
Ne İşe Yarar?

Dermokozmetiğin en çok araştırılmış antioksidanlarından biridir. Melanin sentezini baskılayarak leke ve ton eşitsizliğini giderir. Kollajen sentezini doğrudan uyarır. UV hasarını nötralize eder, SPF ile birlikte güneş koruma etkinliğini katlayarak artırır. Saf askorbik asit (pH 2,5-3,5) en güçlü formdur; hassas ciltler için türevler (SAP, AA2G) tercih edilir.

✓ İyi Gider: E Vitamini, Ferulik Asit, SPF, Niasinamid (modern formüllerde), Hiyalüronik Asit
✗ Dikkat: Retinol (sabah/gece ayırın), yüksek pH AHA (%5+, pH uyuşmazlığı), Benzoil Peroksit (oksitleyebilir)

Centella Asiatica

INCI: Centella Asiatica Extract, Madecassoside, Asiaticoside | Alternatif: Deli Salatası, Gotu Kola, Tiger Grass, CICA

YatıştırıcıOnarıcıBariyer Güçlendirici SerumKremMaskeBariyer Kremi
Ne İşe Yarar?

Asya tıbbında yüzyıllardır kullanılan bu bitki, madekassosit ve asiatikosit bileşenleri sayesinde kollajen sentezini uyarır ve cilt bariyer onarımını hızlandırır. Akne sonrası oluşan izler ve skarların görünümünü azaltır. Rozase, egzama ve reaktif ciltlerde birincil tercih olarak önerilir.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Panthenol, Hiyalüronik Asit, Ceramid, Retinol (irritasyon dengeleyici)
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Ceramid

INCI: Ceramide NP, Ceramide AP, Ceramide EOP, Ceramide NS, Ceramide AS | Alternatif: Seramid, Sfingolipid

Bariyer OnarıcıNemlendiriciKoruyucu KremLosyonBariyer KremiYüz Yıkama
Ne İşe Yarar?

Sağlıklı bir cildin en az %50'sini oluşturan lipid yapılardır. "Tuğla-harç" modelinde hücreler arasındaki çimento görevi görür; su kaybını önler ve dışarıdan gelen irritanlara karşı korur. Egzama, psöriazis ve bariyer hasarında birincil tedavi seçeneğidir. Kolesterol ve yağ asitleriyle birlikte kullanıldığında etkinliği artar.

✓ İyi Gider: Kolesterol, Yağ Asitleri, Niasinamid, Panthenol, Hiyalüronik Asit, Retinol (bariyer destekler)
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Caprylic/Capric Triglyceride

INCI: Caprylic/Capric Triglyceride | Alternatif: CCT, Hindistancevizi Fraksiyonu, MCT Yağı

NemlendiriciTaşıyıcı YağHafif Oklusif SerumKremGüneş Kremi
Ne İşe Yarar?

Hindistancevizi veya palmiye yağından türetilen orta zincirli trigliserid fraksiyonudur. Son derece hafif, yağsız his bırakmayan ve komedojenik olmayan taşıyıcı yağ olarak formüllerde yaygınca kullanılır. Diğer aktif bileşenleri (retinol, C vitamini) ciltte dağıtmaya ve emilimini kolaylaştırmaya yardımcı olur. Neredeyse tüm cilt tipleri için uygundur.

✓ İyi Gider: Retinol, C Vitamini, Skualen, tüm aktif yağlar
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Curcumin → bkz. Zerdeçal

INCI: Curcuma Longa Root Extract

Detaylı bilgi için Zerdeçal (Curcumin) başlığını inceleyiniz.

Camu Camu

INCI: Myrciaria Dubia Fruit Extract | Alternatif: Camu Camu Meyvesi, Jaboticaba

AntioksidanAydınlatıcıC Vitamini Kaynağı SerumAmpulKrem
Ne İşe Yarar?

Amazon yağmur ormanlarında yetişen bu meyvede kuru ağırlık üzerinden %2-3 oranında askorbik asit bulunur; bu, bilinen en yüksek doğal C vitamini konsantrasyonlarından biridir (portakalın 30-60 katı). Antosiyaninler, ellagik asit ve beta-karoten de içerir. Melanin sentezini baskılayarak leke aydınlatır, kollajen sentezini destekler ve antioksidan koruma sağlar. Stabil C vitamini türevleriyle kıyaslandığında biyoyararlanımı tartışmalı olmakla birlikte özellikle doğal kaynaklı ürünlerde tercih edilir.

✓ İyi Gider: Ferulik Asit, Niasinamid, Alpha Arbutin, SPF
✗ Dikkat: Yüksek asidite nedeniyle hassas ciltlerde irritasyon yapabilir

Chia Tohumu Yağı

INCI: Salvia Hispanica Seed Oil | Alternatif: Chia Oil

Bariyer OnarıcıAntioksidanOmega-3 Kaynağı Yüz YağıSerumKrem
Ne İşe Yarar?

Salvia hispanica tohumlarından elde edilen bu yağ, bitkisel kaynaklarda en yüksek alfa-linolenik asit (ALA, omega-3) oranlarından birini içerir (%60-65). Linoleik asit (omega-6) de zengin miktarda bulunur. Bu yağ asidi profili deri bariyer fonksiyonunu onarır, inflamasyonu azaltır ve akneli ciltlerde sebum kalitesini iyileştirir. Antioksidan özellikleriyle yaşlanma karşıtı etki de sağlar. Komedojenik indeksi sıfır veya bire yakındır.

✓ İyi Gider: Skualen, Ceramid, Niasinamid, Retinol
✗ Dikkat: Oksidasyona duyarlıdır; serin ve karanlık ortamda saklayın

Ç

Çay Ağacı Yağı

INCI: Melaleuca Alternifolia Leaf Oil | Alternatif: Tea Tree Oil

AntibakteriyalAnti-fungalAkne Karşıtı Spot TedavisiYüz YıkamaTonik
Ne İşe Yarar?

Avustralya'ya özgü Melaleuca alternifolia ağacından steam distilasyonla elde edilen uçucu yağdır. Terpinen-4-ol başta olmak üzere monoterpenoid bileşenler içerir. In vitro çalışmalarda akne bakterisi C. acnes (eski adıyla P. acnes) üzerinde güçlü antibakteriyal etki gösterilmiştir. Mantar ve dermatofitlere karşı da etkindir. Saf hâlde (%100) direk uygulanmamalı; formüllerde %5 ve altı konsantrasyonlar tercih edilmelidir. Hassas ciltlerde yama testi önerilir.

✓ İyi Gider: Aloe Vera, Niasinamid, BHA, Çinko
✗ Dikkat: Retinol, AHA (irritasyon riski), Benzoil Peroksit (aşırı kurutucu etki)

Çinko Oksit

INCI: Zinc Oxide | Alternatif: Mineral SPF Filtre, ZnO

Güneş KoruyucuAnti-inflamatuarSebo Düzenleyici Güneş KremiRenkli NemlendiriciBB Krem
Ne İşe Yarar?

Hem UVA hem UVB ışınlarını fiziksel olarak yansıtıp saçan geniş spektrumlu mineral UV filtredir. Kimyasal filtrelerden farklı olarak deri tarafından absorbe edilmeden yüzeyde çalışır; uygulandığı anda koruma başlar. ISO 24443 standardına göre en geniş UVA kapsamını sağlayan mineral filtredir. Bebek ürünleri, gebelik ve reaktif ciltlerde birincil tercih olarak önerilir. Akne ve rozasede anti-inflamatuar özelliğiyle çift taraflı fayda sağlar.

✓ İyi Gider: Titanyum Dioksit (birlikte geniş spektrum), tüm aktif bileşenler üzerine son adım
✗ Dikkat: Retinol üzerine doğrudan sürmek fiziksel olarak penetrasyonu bloke edebilir; araya 10 dk. bekleyin

Çinko / Çinko PCA

INCI: Zinc PCA, Zinc Gluconate, Zinc Sulfate | Alternatif: Zn PCA, Çinko Pirolidon Karboksilat

Sebo DengeleyiciAntibakteriyalAnti-inflamatuar SerumTonikKrem
Ne İşe Yarar?

Çinko PCA (çinkonun pirolidon karboksilik asit tuzu), yağlı ve akne eğilimli ciltlerde sebum üretimini düzenleyen en etkili formdur. 5-alfa redüktaz enzimini inhibe ederek androjen kaynaklı aşırı yağlanmayı azaltır. Anti-inflamatuar etkisiyle akne lezyonlarını sakinleştirir ve gözenek görünümünü küçültür. Çinko glukonat formu ise anti-inflamatuar etkisiyle akne tedavisinde oral destek olarak da kullanılmaktadır.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Salisilik Asit, Azelaik Asit, Çay Ağacı Yağı
✗ Dikkat: Çok yüksek konsantrasyonda irritasyon riski; önerilen %0,5-2 aralığında kalın

Çinko Piritionat

INCI: Zinc Pyrithione | Alternatif: ZPT, Piritionat Çinko

AntifungalAntibakteriyalKepek Karşıtı ŞampuanSaç ToniğiYüz Yıkama
Ne İşe Yarar?

Seboreik dermatit ve kepek tedavisinde ABD FDA OTC monografında onaylı aktif bileşendir. Malassezia (Pityrosporum) türü mayaları ve dermatofitleri baskılayarak kepek ve kaşıntıyı azaltır. Hücre zarı hasarı ve elektrokimyasal gradient bozulması yoluyla antimikrobiyal etki gösterir. C. acnes bakterisine karşı da etkili olduğundan akne kaynaklı saç derisi sorunlarında kullanılır. %0,25-2 konsantrasyonda durulanan (rinse-off) formüllerde yaygındır.

✓ İyi Gider: Ketokonazol, Selenyum Sülfür, Salisilik Asit (saç derisi bakımı)
✗ Dikkat: Gözle temas ettirmeyin; AB mevzuatında bırakılmayan (leave-on) ürünlerde kullanımı kısıtlanmaktadır

D

Dexpanthenol (Panthenol / B5 Vitamini)

INCI: Panthenol, Pantothenic Acid | Alternatif: Pro-Vitamin B5, D-Panthenol

OnarıcıNemlendiriciYatıştırıcı SerumKremLosyonDudak Balmı
Ne İşe Yarar?

Ciltte pantotenik asite (B5) dönüşerek hücre yenilenme süreçlerine dahil olan bir provitamindir. Deri bariyer onarımını hızlandırır, nemi hapseder ve tahriş görmüş cildi sakinleştirir. Estetik uygulamalar (lazer, kimyasal peeling) sonrasında iyileşme sürecini desteklemek için dermatologlarca yaygın biçimde önerilir.

✓ İyi Gider: Allantoin, Ceramid, Hiyalüronik Asit, Niasinamid, Retinol, AHA/BHA sonrası
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Dimethicone

INCI: Dimethicone, Cyclopentasiloxane, Cyclomethicone | Alternatif: Silikon, Polidimetilsiloksan

Film OluşturucuYumuşatıcıOklusif KremPrimerGüneş KremiSaç Serumu
Ne İşe Yarar?

Silikon bazlı polimer grubudur. Cilt üzerinde nefes alan, su geçirmez bir film oluşturarak nem kaybını önler ve yüzeyi düzleştirir. Hafif pürüzsüzleştirici etkisi nedeniyle primer ve fondöten bazlı ürünlerde yaygın kullanılır. Bariyer hasarını geçici olarak onarır. Düşük komedojenik indeks taşır; gözenek tıkamasına dair kanıt yoktur. Saçta frizz karşıtı ve parlaklık artırıcı olarak çalışır.

✓ İyi Gider: Ceramid, Hiyalüronik Asit, SPF filtreleri, tüm aktifler (üstüne son katman)
✗ Dikkat: Yoğun formüllerde aktif bileşenlerin emilimini fiziksel olarak engelleyebilir; aktiflerden sonra uygulayın

Deniz Topalak Yağı

INCI: Hippophae Rhamnoides Fruit/Seed Oil | Alternatif: Sea Buckthorn Oil, İğde Yağı

AntioksidanOnarıcıAnti-inflamatuar Yüz YağıSerumGüneş Sonrası Bakım
Ne İşe Yarar?

Bitkisel kaynaklarda nadir bulunan omega-7 yağ asidi (palmitoleik asit) açısından en zengin doğal kaynaklardandır. Yüksek C vitamini (meyve kabuğunda), E vitamini, beta-karoten, likopen ve zeaksantin içerir. Güçlü antioksidan ve anti-inflamatuar etkisiyle UV hasarını onarır, egzama ve rozaseyi yatıştırır. Karakteristik turuncu rengi beta-karotenden gelir; yüksek konsantrasyonda kullanıldığında ciltte geçici renk bırakabilir.

✓ İyi Gider: E Vitamini, Ceramid, Panthenol, Hiyalüronik Asit
✗ Dikkat: Yüksek konsantrasyonda (%100) ciltte turuncu renk bırakabilir; seyreltilmiş (%2-5) kullanın

Deniz Yosunu / Kelp

INCI: Laminaria Japonica Extract, Algae Extract, Fucus Vesiculosus Extract | Alternatif: Alg Ekstresi, Makroalg

Mineral KaynağıNemlendiriciAntioksidan MaskeSerumTonik
Ne İşe Yarar?

Laminaria ve Fucus gibi kahverengi makro alg türlerinden elde edilen ekstreler iyot, magnezyum, kalsiyum, çinko ve demir bakımından zengindir. Fukoidan (sülfatlı polisakkarit) bileşeni güçlü nemlendirici ve anti-aging etki gösterir. Alginik asit film oluşturucu olarak kullanılır. Kollajen sentezini destekler, matris metalloproteinaz enzimlerini baskılayarak deri yıkımını yavaşlatır.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Niasinamid, Peptidler, C Vitamini
✗ Dikkat: Tiroit sorunları olan bireyler iyot içeriği nedeniyle doktora danışmalıdır

E

E Vitamini (Tokoferol)

INCI: Tocopherol, Tocopheryl Acetate | Alternatif: Alpha-Tocopherol, Vitamin E Asetat

AntioksidanNemlendiriciOnarıcı SerumKremYüz YağıDudak Balmı
Ne İşe Yarar?

Yağda çözünen güçlü bir antioksidandır. Hücre zarlarını serbest radikal hasarından korur, nem bariyerini destekler. Tek başına kullanıldığında oksidasyona meyillidir; C vitamini ve Ferulik Asit ile formüle edildiğinde sinerjik etki yaratır ve kararlılığı artar. Skar ve çatlak bakımında destekleyici rol üstlenir.

✓ İyi Gider: C Vitamini, Ferulik Asit, SPF, Skualen, Retinol
✗ Dikkat: Yüksek konsantrasyonda (>1%) bazı ciltlerde gözenek tıkayıcı olabilir

EGF – Epidermal Büyüme Faktörü

INCI: sh-Oligopeptide-1, Epidermal Growth Factor | Alternatif: EGF, Büyüme Faktörü

Hücre YenileyiciAnti-agingOnarıcı SerumAmpulGece Kremi
Ne İşe Yarar?

Hücre bölünmesini ve farklılaşmasını uyaran sinyal proteinleridir. Cilt yenilenmesini hızlandırır, kollajen ve elastin sentezini destekler. Estetik uygulamalar (lazer, kimyasal peeling, microneedling) sonrasında iyileşme sürecini belirgin şekilde kısaltır. Biyoteknoloji ile üretilen rekombinant formlar (sh-Oligopeptide-1) en yaygın topikal EGF kaynağıdır.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Peptidler, Ceramid, Panthenol
✗ Dikkat: AHA/BHA ile aynı anda kullanmaktan kaçının (peptid bütünlüğü bozulabilir)

Ergotiyonein

INCI: Ergothioneine | Alternatif: EGT, Mantar Antioksidanı

AntioksidanKoruyucuAnti-aging SerumGündüz Kremi
Ne İşe Yarar?

Esas olarak mantardan elde edilen ve hücrelerin kendi antioksidan savunmasını güçlendiren nadir bir amino asit türevidir. Mitokondriyi oksidatif strese karşı korur. C ve E Vitaminine kıyasla çok daha kararlı yapısıyla gün boyunca koruma sağlar. Cildi UV, kirlilik ve mavi ışık hasarına karşı destekler. Güvenlik profili son derece yüksektir.

✓ İyi Gider: C Vitamini, Ferulik Asit, Niasinamid, SPF
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Etil Askorbik Asit

INCI: 3-O-Ethyl Ascorbic Acid | Alternatif: Ethyl Ascorbic Acid, Etil AA, EAA

C Vitamini TüreviAydınlatıcıAntioksidan SerumAydınlatıcı KremGöz Altı Serumu
Ne İşe Yarar?

Askorbik asidin 3. karbon konumuna etil grubu eklenerek elde edilen kararlı bir C vitamini türevidir. Ciltte askorbik aside dönüşerek tirozinaz enzimini baskılar; melanin sentezini azaltarak leke görünümünü azaltır ve tonu eşitler. Saf C vitaminine kıyasla çok daha kararlıdır, renk değiştirmez ve geniş pH aralığında (3,5–7) aktif kalır. Kollajen sentezini uyarır ve serbest radikalleri nötralize eder. Bkz. C Vitamini.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Ferulik Asit, Hiyalüronik Asit, Resveratrol, SPF
✗ Dikkat: Yüksek konsantrasyonlu AHA/BHA ile aynı adımda kullanmaktan kaçının; hafif tahriş riski

F

Ferulik Asit

INCI: Ferulic Acid | Alternatif: —

AntioksidanStabilizatörAnti-aging SerumAmpul
Ne İşe Yarar?

Tahıl ve bitkisel hücre duvarlarında bulunan bir fenol bileşiğidir. Tek başına kullanıldığında orta düzey antioksidan etkisi gösterir; ancak asıl değeri, C ve E Vitaminini stabilize ederek etkinliklerini iki katına çıkarmasıdır. Günümüzde premium antioksidan serumların çoğu bu üçlü kombinasyonu (Vitamin C + E + Ferulic Acid) temel alır.

✓ İyi Gider: C Vitamini, E Vitamini, Niasinamid, SPF
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

G

Gliserin

INCI: Glycerin, Glycerol | Alternatif: Gliserol, Bitkisel Gliserin

HumektanNemlendiriciBariyer Destekleyici KremSerumTonikLosyon
Ne İşe Yarar?

Kozmetik formülasyonların en temel nemlendirici bileşenlerinden biridir. Havadan ve derin deri katmanlarından su çekerek yüzey nemini artırır. Ceramid sentezini destekler ve bariyer fonksiyonunu güçlendirir. Neredeyse tüm cilt tiplerinde kullanılabilir; çok düşük irritasyon potansiyeline sahiptir.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Niasinamid, Panthenol, Ceramid, tüm aktifler
✗ Dikkat: Çok yüksek konsantrasyonda (%100 saf) tahriş yaratabilir, seyreltilmiş kullanın

Glikolik Asit

INCI: Glycolic Acid | Alternatif: AHA, Şeker Kamışı Asidi

ExfoliantAnti-agingKollajen Destekleyici Peeling ToniğiSerumMaske
Ne İşe Yarar?

AHA ailesinin en küçük moleküllü ve en güçlü üyesidir; bu sayede deriye en derin nüfuz eder. Kırışıklık, leke, skar ve kaba doku sorunlarında en kanıtlanmış sonuçları sunar. %5-10 evde kullanım için; %20-70 profesyonel peeling seansları için kullanılır. SPF ile mutlaka desteklenmeli, gece kullanımı önerilir.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit (sonra), Niasinamid, SPF
✗ Dikkat: Retinol (aynı seansta), BHA yüksek konsantrasyonda, C Vitamini (pH uyuşmazlığı)

Ginseng Ekstresi

INCI: Panax Ginseng Root Extract | Alternatif: Kore Ginsengi, Asya Ginsengi

AntioksidanCanlandırıcıAnti-aging SerumGece KremiGöz Altı Kremi
Ne İşe Yarar?

Ginsenositler adı verilen triterpen saponinler bakımından zengin olan bu kök ekstresi, cildi serbest radikal hasarına karşı korur ve hücre yenilenme hızını artırır. Mikrodelaşımı iyileştirerek donuk ve yorgun görünen ciltlere canlılık katar. Kollajen sentezini uyarır; hafif aydınlatıcı etkisi mevcuttur. Kore kozmetiğinde (K-Beauty) vazgeçilmez bileşenlerden biridir.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Hiyalüronik Asit, C Vitamini, Peptidler
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Glutation

INCI: Glutathione | Alternatif: GSH, Gamma-L-Glutamil-L-Sisteinilglisin

AntioksidanAydınlatıcıDetoksifiye Edici SerumAmpulKrem
Ne İşe Yarar?

Vücudun en güçlü içsel antioksidanıdır. Topikal formüllerde melanin üretim yolunu (özellikle öomelanosin sentezini) baskılayarak aydınlatıcı ve leke giderici etki gösterir. Serbest radikalleri nötralize eder, karaciğer detoksifikasyonunu destekler. Lipozomal formlar daha iyi cilt penetrasyonu sağlar. Oral takviyesi ile topikal kullanımı birlikte değerlendirildiğinde sinerjik aydınlatma etkisi gözlemlenir.

✓ İyi Gider: C Vitamini, Alpha Arbutin, Niasinamid, Traneksamik Asit
✗ Dikkat: Yüksek pH ortamında kararsızlaşabilir; formülasyonunu kontrol edin

Gül Suyu / Gül Ekstresi

INCI: Rosa Damascena Flower Water, Rosa Damascena Extract | Alternatif: Gül Hidrolatı, Rose Water

YatıştırıcıAntioksidanFerahlatıcı TonikMaskeNemlendirici
Ne İşe Yarar?

Gül yapraklarının buhar damıtmasıyla elde edilen hidrolat, fenil etil alkol, geraniol ve sitronellol gibi biyoaktif bileşikler içerir. Hafif antioksidan ve anti-inflamatuar özellik gösterir; kızarıklık ve tahrişi yatıştırır. Cildi yenilemiş hissettiren ferahlatıcı bir aromaya sahiptir. Tonik olarak pH dengesini ayarlamaya yardımcı olur. Gerçek gül hidrolatı sentetik gül aromasından farklıdır; biyoaktif içerik bakımından üstündür.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Niasinamid, Gliserin, Aloe Vera, Seramid
✗ Dikkat: Sentetik parfüm alerjisi olanlar gerçek hidrolattan da etkilenebilir; yama testi önerilir

H

Hiyalüronik Asit

INCI: Hyaluronic Acid, Sodium Hyaluronate, Hydrolyzed Hyaluronic Acid | Alternatif: HA, Sodyum Hiyaluronat

HumektanDolgunlaştırıcıBariyer Destekleyici SerumAmpulKremGöz Altı Kremi
Ne İşe Yarar?

Kendi ağırlığının 1000 katı kadar su tutabilen doğal bir polisakkarit. Cildin kendi yapısında bulunur; yaşla birlikte azalır. Yüksek moleküllü HA yüzey nemini artırır, düşük moleküllü HA daha derin nüfuz ederek uzun süreli dolgunluk sağlar. Tüm cilt tipleri için uygundur; en az allerjen oluşturma potansiyeline sahip aktiflerden biridir.

✓ İyi Gider: Neredeyse tüm aktif bileşenler, SPF, Ceramid, Retinol, Peptidler
✗ Dikkat: Düşük nemlilik ortamında nem çekeceği kaynak bulamaz; mutlaka üzerine krem/oklusif uygulayın

Hidrokinon

INCI: Hydroquinone | Alternatif: Kinol, Benzen-1,4-diol

AydınlatıcıLeke TedavisiTirosinaz İnhibitörü Leke SerumuKremSpot Tedavisi
Ne İşe Yarar?

Tirosinaz enzimini doğrudan inhibe ederek melamin üretimini durduran güçlü bir depigmentasyon ajanıdır. Melazma, güneş lekesi ve post-inflamatuar hiperpigmentasyonda dermatolojik altın standarttır. Ülkemizde ve AB'de reçeteye tabi (%2+ konsantrasyonlar). Uzun süreli kullanımda okronoz riski nedeniyle kontrolsüz kullanılmamalıdır.

✓ İyi Gider: Retinol (Kligman formülü), Kortikosteroid, SPF (zorunlu)
✗ Dikkat: AHA, Benzoil Peroksit, oksitleyici bileşenler (renk değişimi yaratabilir)

İ

İnositol

INCI: Inositol | Alternatif: B8 Vitamini, Myoinositol

NemlendiriciHücre DestekleyiciYatıştırıcı SerumKrem
Ne İşe Yarar?

Hücre zarı bütünlüğünü koruyan ve sinyal iletimini düzenleyen bir vitamin benzeri bileşendir. Nemi hücre içinde tutar, cildin strese verdiği yanıtı düzenler. Saç dökülmesinde (oral) ve cilt bakımında giderek artan ilgiyle kullanılmaktadır.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Hiyalüronik Asit, Peptidler
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

J

Jojoba Yağı

INCI: Simmondsia Chinensis Seed Oil | Alternatif: Jojoba Wax

DengeleyiciNemlendiriciAntioksidan Yüz YağıTemizleyiciSerumSaç Bakımı
Ne İşe Yarar?

Teknik olarak bir yağ değil, sıvı vaks yapısındadır. Kimyasal açıdan cildin sebumuna en yakın bitkisel bileşen olduğundan, her cilt tipi için uygundur ve sebum üretimini dengelemeye yardımcı olur. Siyah nokta ve gözenek sorunlarında kullanılabilecek nadir "yağlardan" biridir. Çok düşük komedojenik indekse sahiptir.

✓ İyi Gider: Retinol, C Vitamini, Skualen, Argan Yağı
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Hibiskus Ekstresi

INCI: Hibiscus Rosa-Sinensis Extract, Hibiscus Sabdariffa Flower Extract | Alternatif: Ebegümeci Ekstresi, Jamaica Çiçeği

AHA KaynağıAntioksidanSıkılaştırıcı TonikSerumMaske
Ne İşe Yarar?

Hibiskus çiçeği ekstresi sitrik asit, malik asit ve tartarik asit gibi doğal AHA'lar ile antosiyanin pigmentleri içerir. Hafif kimyasal peeling etkisiyle yüzey hücrelerini yeniler, gözenek görünümünü azaltır ve cilt dokusunu pürüzsüzleştirir. Antioksidan antosiyaninler kolajeni serbest radikal hasarından korur; "doğal botoks" olarak pazarlansa da bu iddia bilimsel olarak kanıtlanmamıştır. Yüksek C vitamini içeriği de antioksidan etkisine katkıda bulunur.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Niasinamid, Gliserin, C Vitamini
✗ Dikkat: Hassas ciltte AHA içeriği nedeniyle tahriş yapabilir; düşük konsantrasyonla başlayın

HPR – Hidroksipinakolin Retinoat

INCI: Hydroxypinacolone Retinoate | Alternatif: HPR, Granactive Retinoid

RetinoidAnti-AgingYenileyici Gece SerumuGece Kremi
Ne İşe Yarar?

Retinoik asit esterinin pinakolil alkolle birleşiminden oluşan yeni nesil bir retinoiddir. Retinol gibi dönüşüm gerektirmez; doğrudan hücre içi retinoid reseptörlerine (RAR) bağlanır. Bu sayede retinolün kırmızılık, pul pul dökülme ve fotosensitivite gibi yan etkileri olmaksızın benzer anti-aging, kollajen sentezi ve hücre yenileme etkileri sağlar. Gebelik ve emzirme döneminde retinoidler gibi kullanılmamalıdır. Bkz. Retinol.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Peptidler, Ceramid, Hiyalüronik Asit
✗ Dikkat: AHA/BHA ve C vitamini ile aynı adımda kullanmayın; güneş koruyucu şarttır

K

Kafein

INCI: Caffeine | Alternatif: 1,3,7-Trimetilksantin

AntioksidanSıkılaştırıcıÖdem Giderici Göz Altı SerumuSelülit KremiSaç Serumu
Ne İşe Yarar?

Kan dolaşımını ve lenfatik drenajı uyararak göz altı morlukları ve şişkinlikleri azaltır. Yağ yıkımını (lipoliz) destekler; bu nedenle vücut selülit kremlerinde aktif olarak kullanılır. Saç formüllerinde ise DHT'yi bloke ederek saç dökülmesini önlemeye yardımcı olur.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Hiyalüronik Asit, Peptidler, C Vitamini
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Kaolin

INCI: Kaolin | Alternatif: Kil, Beyaz Kil, China Clay

Yağ EmiciArındırıcıSebo Dengeleyici Kil MaskesiPeelingPudra
Ne İşe Yarar?

Alüminyum silikat yapısında, ince taneli doğal bir kildir. Gözenek içindeki fazla sebumu, kiri ve toksinleri emer. AHA veya BHA ile kombinlenen kil maskeleri, derinlemesine gözenek temizliği için kullanılır. Hafif ve hassas yapısıyla Bentonitten daha az kurutucudur.

✓ İyi Gider: Salisilik Asit, Çay Ağacı Yağı, Çinko, Niasinamid
✗ Dikkat: Çok sık kullanımda (haftada 3+) aşırı kurutma yapabilir

Koenzim Q10 (Ubiquinon)

INCI: Ubiquinone | Alternatif: CoQ10, Q10

AntioksidanEnerji DestekleyiciAnti-aging SerumGece KremiGöz Altı Kremi
Ne İşe Yarar?

Hücresel enerji üretiminde (mitokondri) kritik rol oynayan ve vücutta doğal olarak bulunan bir koenzimdir. Yaşla birlikte azalır. Serbest radikalleri nötralize eder, kırışıklık görünümünü azaltır ve hücre yenilenme hızını artırır. Özellikle yorgun ve cansız görünen olgun ciltlerde tercih edilir.

✓ İyi Gider: E Vitamini, C Vitamini, Peptidler, Ceramid
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Kojik Asit

INCI: Kojic Acid | Alternatif: —

AydınlatıcıLeke TedavisiTirosinaz İnhibitörü SerumKremSabun
Ne İşe Yarar?

Mantar fermentasyonundan elde edilen ve melanin üretimini baskılayan doğal kaynaklı bir asittir. Hidrokinon alternatifi olarak güvenli ve etkili bir leke giderici seçenektir. %1-4 konsantrasyonda kullanılır. Fotostabil olmadığından gece kullanımı önerilir.

✓ İyi Gider: Azelaik Asit, Niasinamid, Traneksamik Asit, SPF
✗ Dikkat: C Vitamini ile birlikte tahriş riski artabilir; aynı anda kullanmaktan kaçının

Kolajen

INCI: Hydrolyzed Collagen, Soluble Collagen | Alternatif: Hidrolize Kolajen, Marine Kolajen

DolgunlaştırıcıNemlendiriciFilm Oluşturucu SerumKremMaske
Ne İşe Yarar?

Derinin %70'ini oluşturan yapısal protein. Topikal formüllerdeki kolajen molekülü cildin altına nüfuz edemez; yüzeyde nem tutucu ve film oluşturucu olarak işlev görür. Gerçek kolajen sentezi için peptidler, C Vitamini ve Retinol gibi aktif bileşenler tercih edilmelidir. Oral hidrolize kolajen takviyesi klinik olarak daha destekli bulgulara sahiptir.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Peptidler, C Vitamini, Ceramid
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Kuşburnu Yağı

INCI: Rosa Canina Fruit Oil, Rosa Rubiginosa Seed Oil | Alternatif: Rosehip Oil

OnarıcıAydınlatıcıAnti-aging Yüz YağıSerumGece Bakımı
Ne İşe Yarar?

Linoleik asit (%36-56) ve oleik asit bakımından zengin bu soğuk pres yağ, bariyer onarımı ve nem dengesini destekler. Beta-karoten (A vitamini ön maddesi) ve E vitamini ile antioksidan etki sağlar. Bazı araştırmalar düşük düzeyde retinoid bileşikler içerebileceğini öne sürmüş olsa da saf trans-retinoik asit içerdiği kanıtlanmamıştır; retinol ile karıştırılmamalıdır. Leke ve skar görünümünü azaltıcı etkinliği klinik çalışmalarda desteklenmektedir. Oksidasyona meyilli olduğundan amber şişede, karanlık ve serin ortamda saklanmalıdır.

✓ İyi Gider: Retinol (dikkatli), C Vitamini, E Vitamini, Niasinamid
✗ Dikkat: Akneli ve sivilce eğilimli ciltlerde gözenek tıkama riski; test yapın

Keratin

INCI: Hydrolyzed Keratin | Alternatif: Hidrolize Keratin, Saç Proteini

OnarıcıGüçlendiriciFilm Oluşturucu Saç ŞampuanıSaç MaskesiTırnak Ürünü
Ne İşe Yarar?

Saç, tırnak ve cildin temel yapısal proteinidir. Hidrolize forma parçalandığında saç liflerine nüfuz ederek kırılmayı azaltır, parlaklığı artırır ve nem dengesini iyileştirir. Hasar görmüş ve kimyasal işlem görmüş saçlarda boşlukları doldurarak yüzeyi düzleştirir. Topikal cilt bakımında ise film oluşturucu ve nem tutucu işlev görür.

✓ İyi Gider: Panthenol, Biotin, Argan Yağı, Hiyalüronik Asit
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

K Vitamini

INCI: Phytonadione (K1), Menaquinone (K2) | Alternatif: Filokinon, Menakinon

Morluk GidericiKılcal Damar DestekleyiciOnarıcı Göz Altı KremiKrem
Ne İşe Yarar?

Kanın pıhtılaşmasında kritik rol oynayan bu yağda çözünen vitamin, topikal uygulamada kılcal damar bütünlüğünü güçlendirerek göz altı morluklarını ve kızarıklıkları azaltır. Estetik uygulamalar (lazer, kimyasal peeling) sonrasında cilt iyileşmesini desteklemek amacıyla da formüllere eklenir. Retinoik asit kaynaklı kılcal damar kırılganlığını azaltmak için retinol ürünleriyle kombinlenir.

✓ İyi Gider: Retinol, Ceramid, Panthenol, C Vitamini
✗ Dikkat: Kan sulandırıcı ilaç kullananlar topikal kullanım öncesinde doktora danışmalıdır

Kakadu Eriği

INCI: Terminalia Ferdinandiana Fruit Extract | Alternatif: Kakadu Plum Extract, Gubinge

C Vitamini KaynağıAntioksidanAydınlatıcı SerumAydınlatıcı Krem
Ne İşe Yarar?

Avustralya'ya özgü bu yaban meyvesi, bilinen doğal kaynaklar arasında en yüksek C vitamini (askorbik asit) konsantrasyonuna sahiptir (taze ağırlıkta %3'e kadar, yaklaşık 100 kat portakaldan fazla). Kozmetik formülasyonlarda ellagik asit, punikalajin ve antosiyanin gibi ek antioksidanlarla birlikte güçlü bir aydınlatıcı ve antioksidan etki sağlar. Tirozinaz enzimi inhibisyonuyla melanin sentezini azaltır.

✓ İyi Gider: Ferulik Asit, E Vitamini, Niasinamid, SPF
✗ Dikkat: Askorbik asit içeriği nedeniyle pH hassasiyeti var; yüksek pH'lı ürünlerle karıştırmayın

Kaempferol

INCI: Kaempferol | Alternatif: 3,5,7-Trihydroxy-2-(4-hydroxyphenyl)-4H-chromen-4-one

FlavonoidAntioksidanAnti-inflamatuar SerumGöz Altı Kremi
Ne İşe Yarar?

Gül, çay, soğan, brokoli ve birçok tıbbi bitkide bulunan doğal bir flavonoiddir. Serbest radikalleri nötralize eden güçlü bir antioksidandır; NF-κB yolağını baskılayarak anti-inflamatuar etki gösterir. In vitro çalışmalar kollajen yıkımını geciktirdiğini ve UVB'ye bağlı hasarı azalttığını ortaya koymaktadır. Quersetin ile sıklıkla birlikte formüle edilir. Bkz. Kuersetin.

✓ İyi Gider: Kuersetin, Resveratrol, C Vitamini, Niasinamid
✗ Dikkat: Yüksek konsantrasyonlarda fotosensitivite bildirilmiştir; güneş koruyucu kullanın

Klorella

INCI: Chlorella Vulgaris Extract | Alternatif: Klorella Algi, Tatlı Su Algi

AntioksidanDetoksMineral Kaynağı MaskeSerumGöz Altı Kremi
Ne İşe Yarar?

Tek hücreli tatlısu yosunu olan Chlorella vulgaris, klorofil, beta-karoten, lutein, C vitamini ve çeşitli B vitaminleri bakımından zengindir. Chlorella Büyüme Faktörü (CGF) adı verilen nükleotid-peptid karışımı hücre yenilenmesini hızlandırır, kollajen sentezini destekler. Klorofil bileşenleri hafif antioksidan ve yatıştırıcı etki gösterir. Deniz yosunundan farklı olarak tatlı su kaynaklıdır. Bkz. Deniz Yosunu.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Peptidler, Niasinamid, E Vitamini
✗ Dikkat: Alg bazlı bileşenlere alerjisi olanlar yama testi yapmalıdır

L

Laktik Asit

INCI: Lactic Acid | Alternatif: AHA, Süt Asidi

ExfoliantHumektanAydınlatıcı TonikSerumLosyon
Ne İşe Yarar?

AHA ailesinin glikolik asitten daha büyük ve daha nazik üyesi. Exfoliant etkisinin yanı sıra humektan (nem çekici) özellik de taşır. Ceramid sentezini uyardığı gösterilmiştir. Hassas ciltler ve AHA'ya yeni başlayanlar için glikolik asite göre daha iyi başlangıç noktasıdır. %5-12 günlük bakımda, %30+ yüzeysel peeling için kullanılır.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Niasinamid, Ceramid, SPF
✗ Dikkat: Retinol (aynı seansta), Yüksek BHA (irritasyon), C Vitamini (pH uyuşmazlığı)

Lavanta Yağı / Ekstresi

INCI: Lavandula Angustifolia (Lavender) Oil, Lavandula Angustifolia Extract | Alternatif: Lavender Oil, Lavanta Uçucu Yağı

AromatikYatıştırıcıAntimikrobiyal TonikMaskeVücut Losyonu
Ne İşe Yarar?

Linalool ve linalil asetat başta olmak üzere 100'den fazla bileşik içeren lavanta uçucu yağı hafif antimikrobiyal ve yatıştırıcı özellik gösterir. İnflamasyonu ve kızarıklığı azaltmada yardımcı olabilir. Ancak uçucu yağ olması nedeniyle hassas ve alerjik ciltlerde tahrişe yol açabilir; linaloolün hava oksidasyonu sonucu oluşan peroksi bileşikleri potansiyel alerjen kabul edilir. Seyreltilmiş (%1 veya altı) kullanım önerilir.

✓ İyi Gider: Aloe Vera, Kamomil, Seramid, Gliserin
✗ Dikkat: Uçucu yağ alerjisi olan, rozaseli veya ekzamalı ciltlerde dikkatli kullanın; yama testi şart

Lesitin

INCI: Lecithin, Hydrogenated Lecithin, Soy Lecithin | Alternatif: Fosfolipid, Soya Lesitini

EmülgatörNem TutucuBariyer Destekleyici NemlendiriciSerumGüneş Kremi
Ne İşe Yarar?

Fosfatidilkolin ağırlıklı fosfolipid karışımıdır; soya fasulyesi, ayçiçeği veya yumurta sarısından elde edilir. Hem emülgatör hem de onarıcı bileşen olarak ikili işlev görür: cilt bariyerinin temel yapı taşı olan fosfolipid yapısını taklit ederek bariyer onarımını destekler. Transepidermal su kaybını azaltır, diğer aktif maddelerin penetrasyonunu artırır. Soya alerjisi olanlarda nadiren reaksiyon görülür; güvenli profil oldukça yüksektir.

✓ İyi Gider: Ceramid, Hiyalüronik Asit, Niasinamid, Peptidler, Retinol
✗ Dikkat: Akneye eğilimli ciltlerde yüksek konsantrasyonlu formülasyonlar gözenek tıkayabilir

Linoleik Asit

INCI: Linoleic Acid | Alternatif: Omega-6, C18:2

Esansiyel Yağ AsidiBariyer OnarıcıAnti-inflamatuar Yüz YağıSerumNemlendirici
Ne İşe Yarar?

Çoklu doymamış omega-6 yağ asididir; cilt bariyerinin temel lipid bileşeni olan seramid-1'in (EOS) yapısına girer. Akneye eğilimli ciltlerde düşük serum linoleik asit seviyeleri gözlemlenmiştir; topikal uygulamanın bu eksikliği gidererek komedon oluşumunu azalttığı gösterilmiştir. Aynı zamanda melanin transferini baskılayan azelain asit benzeri bir mekanizma üzerinden aydınlatıcı etki de gösterebilir. Kuşburnu, nar, üzüm çekirdeği ve kenevir yağları en zengin kaynaklar arasındadır.

✓ İyi Gider: Ceramid, Niasinamid, Retinol, Hiyalüronik Asit
✗ Dikkat: Çoklu doymamış yapısı nedeniyle ışık ve hava karşısında hızlı okside olur; koyu renkli şişede saklayın

M

Meyan Kökü Ekstresi

INCI: Glycyrrhiza Glabra Root Extract, Glabridin | Alternatif: Licorice Root, Glabridin

AydınlatıcıAnti-inflamatuarYatıştırıcı SerumKremTonik
Ne İşe Yarar?

Glycyrrhiza glabra kökünden elde edilir. Başlıca aktif bileşeni olan glabridin, tirosinaz enzimini rekabetçi inhibisyonla baskılayarak melanin sentezini azaltır; aynı zamanda güçlü anti-inflamatuar etki gösterir. Leke, melazma ve rozase için irritasyon riski düşük, güvenli bir alternatiftir. Glisirizin bileşeni ise yatıştırıcı ve adrenal korteks benzeri anti-inflamatuar etkiyle formülasyonlara katkı sağlar. Hamilelikte kullanımı genellikle güvenli kabul edilmektedir.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Alpha Arbutin, Traneksamik Asit, Azelaik Asit, SPF
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Mandel Asiti

INCI: Mandelic Acid | Alternatif: AHA, Badem Asidi

ExfoliantAkne KarşıtıAydınlatıcı TonikSerumPeeling
Ne İşe Yarar?

AHA ailesinin en büyük moleküllü üyesidir; bu yüzden deriye yavaş nüfuz eder ve en az tahriş yapan AHA olarak öne çıkar. Antibakteriyel özelliği sayesinde hem akne hem de hiperpigmentasyon tedavisinde etkindir. Esmer ciltlerde post-inflamatuar hiperpigmentasyon riskini artırmadığından glikolik asite güçlü bir alternatiftir.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Hiyalüronik Asit, SPF, Azelaik Asit
✗ Dikkat: Retinol ile aynı seansta kullanmaktan kaçının

Mukoza Polisakkariti (Salep/Helixine)

INCI: Helix Aspersa Müsin (Salyangoz Müsini) | Alternatif: Snail Secretion Filtrate, Salyangoz Özü

OnarıcıNemlendiriciAnti-aging SerumKremGöz Altı Kremi
Ne İşe Yarar?

Salyangozun salgıladığı bu müsin karışımı; hiyalüronik asit, glikoprotein, peptidler, enzimler ve bakır peptidleri içerir. Doku onarımını hızlandırır, nem tutar ve kırışıklık görünümünü azaltır. Skar, akne izi ve çatlak için de kullanılır. Özellikle Kore kökenli ürünlerde yaygındır.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Hiyalüronik Asit, Peptidler, Ceramid
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur; allerji testini unutmayın

Moringa Yağı

INCI: Moringa Oleifera Seed Oil | Alternatif: Ben Oil, Moringa Oil

EmollientAntioksidanBariyer Destekleyici Yüz YağıSaç Bakım ÜrünleriVücut Losyonu
Ne İşe Yarar?

Moringa (Moringa oleifera) tohumlarından soğuk preslemeyle elde edilen yağ, %70'e varan oranda oleik asit içerir; bu sayede oldukça kararlı ve uzun raf ömürlüdür. Behenik asit cilt üzerinde pürüzsüzleştirici bir film oluşturur. Zeatin (sitokinin) adı verilen bitki hormonu içerdiği ve hücre yenilenmesini destekleyebileceği öne sürülmekle birlikte topikal etkinliğe dair insan çalışmaları sınırlıdır. Hafif dokusunda hızla emilir, yağlı his bırakmaz.

✓ İyi Gider: Ceramid, E Vitamini, Jojoba Yağı, Hiyalüronik Asit
✗ Dikkat: Akneye eğilimli ciltlerde test ederek kullanın; yüksek oleik asit komedojenik potansiyele sahiptir

N

Niasinamid (B3 Vitamini)

INCI: Niacinamide | Alternatif: Nikotinamid, Vitamin B3

AydınlatıcıGözenek SıkılaştırıcıBariyer GüçlendiriciSebo Dengeleyici SerumTonikKremGöz Altı Serumu
Ne İşe Yarar?

Kozmetikte en çok yönlü bileşenlerden biridir. Melanin transferini baskılayarak leke ve hiperpigmentasyonu giderir. Ceramid ve yağ asidi üretimini uyararak bariyer fonksiyonunu güçlendirir. Sebum salgısını azaltır, gözenek görünümünü küçültür. %5-10 konsantrasyonda en verimli sonuçları verir. Hemen tüm cilt tipleri için uygundur.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Ceramid, AHA/BHA, Retinol, SPF, Peptidler, C Vitamini (modern formüllerde)
✗ Dikkat: Çok yüksek sıcaklıkta uzun süre depolanmış ürünlerde niyasin oluşabilir; standart kullanımda sorun değildir

Neem Yağı

INCI: Azadirachta Indica Seed Oil | Alternatif: Hint Fesleğeni Yağı

AntibakteriyalAnti-fungalAnti-inflamatuar Akne BakımıSaç BakımıVücut Yağı
Ne İşe Yarar?

Azadirahtin, nimbin ve nimbidinden zengin olan bu güçlü bitkisel yağ antibakteriyal, anti-fungal ve anti-inflamatuar özellikler taşır. Akneye neden olan bakterileri inhibe eder, gözenek iltihabını yatıştırır. Saç derisi kepek ve mantar enfeksiyonlarında da kullanılır. Keskin kokusu nedeniyle formüllere genellikle seyreltilmiş olarak eklenir.

✓ İyi Gider: Çay Ağacı Yağı, Aloe Vera, Çinko
✗ Dikkat: Saf hâlde yüze doğrudan uygulamayın; seyreltilmiş (%2-5) kullanın. Hamilelikte kaçınılmalıdır

Nar Ekstresi

INCI: Punica Granatum Extract, Punica Granatum Seed Oil | Alternatif: Pomegranate Extract, Nar Tohumu Yağı

AntioksidanAnti-inflamatuarAydınlatıcı SerumGöz Altı KremiYüz Yağı
Ne İşe Yarar?

Punikalajin, ellagik asit ve antosiyanin gibi güçlü polifenollar içerir. Punikalajin, nar özgü bir tanendir ve bağırsak mikrobiyotası tarafından Ürolitin A'ya dönüştürülebilir; topikal uygulamasının anti-inflamatuar etkisi de araştırılmaktadır. Nar tohumu yağı, doğada çok nadir bulunan konjuge linolenik asit türevi pujik asidi içerir. Kollajen sentezini uyaran ve melanin sentezini azaltan çalışmalar mevcuttur.

✓ İyi Gider: C Vitamini, Resveratrol, Niasinamid, Hiyalüronik Asit
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur; nar alerjisi olan kişilerde yama testi önerilir

P

Panthenol → bkz. Dexpanthenol

INCI: Panthenol

Detaylı bilgi için Dexpanthenol (B5 Vitamini) başlığını inceleyiniz.

Peptidler

INCI: Palmitoyl Tripeptide-1, Palmitoyl Pentapeptide-4 (Matrixyl), Acetyl Hexapeptide-3 (Argireline), Copper Tripeptide-1 | Alternatif: Matrixyl, Argireline, Bakır Peptidi

Anti-agingKollajen DestekleyiciSıkılaştırıcı SerumGece KremiGöz Altı Kremi
Ne İşe Yarar?

Amino asit zincirleri olan peptidler, deriye "yaşlanıyor, kollajen üret" sinyalini gönderir. Farklı peptid türleri farklı mekanizmalarla çalışır: iletişim peptidleri (Matrixyl) kollajen sentezini uyarır; nörotransmitter inhibe eden peptidler (Argireline) mimik kaslarını gevşeterek botoks benzeri etki yaratır; taşıyıcı peptidler (Bakır Peptid) doku onarımı destekler. Nazik ve uzun vadeli anti-aging çözümü arayanlar için idealdir.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Hiyalüronik Asit, Ceramid, Retinol, C Vitamini
✗ Dikkat: AHA/BHA ile aynı anda kullanmak peptid bütünlüğünü bozabilir (pH uyuşmazlığı)

PHA – Polihidroksi Asitler

INCI: Gluconolactone, Lactobionic Acid, Galactose | Alternatif: 4. Nesil AHA

ExfoliantAntioksidanNemlendirici TonikSerumKrem
Ne İşe Yarar?

AHA'nın büyük moleküllü nesil kardeşleridir; deriye daha yavaş nüfuz ederler ve en az tahriş yaratan kimyasal exfoliant grubunu oluştururlar. Antioksidan özelliği taşımaları nedeniyle AHA ve BHA'ya hassas, rozaseli veya atopik ciltlerde tercih edilir. Nem çekici özellikleri sayesinde exfoliant ve nemlendirici işlevini birlikte yerine getirirler.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Ceramid, Hiyalüronik Asit, Retinol, Peptidler
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur; en güvenli asit grubudur

Probiyotikler / Prebiyotikler

INCI: Lactobacillus Ferment, Bifida Ferment Lysate, Inulin | Alternatif: Mikrobiyom Destekleyici, Fermente Özler

Mikrobiyom DestekleyiciYatıştırıcıBariyer Güçlendirici SerumKremMaske
Ne İşe Yarar?

Cilt mikrobiyomunu dengeler ve patojenik bakterilerin çoğalmasını engeller. Bariyer fonksiyonunu destekler, inflamasyonu azaltır. Egzama, rozase ve hassas ciltlerde giderek daha fazla klinik destek bulunmaktadır. Fermente bileşenler (bifida, lactobacillus) hem probiyotik hem antioksidan etki sunar.

✓ İyi Gider: Ceramid, Hiyalüronik Asit, Panthenol, Niasinamid
✗ Dikkat: Yüksek konsantrasyonda AHA/BHA mikrobiyomu bozabilir; peelingten sonra ayrı uygulayın

Poliglutamik Asit

INCI: Polyglutamic Acid | Alternatif: PGA, Natto Özü

Süper HumektanFilm OluşturucuDolgunlaştırıcı SerumAmpulKrem
Ne İşe Yarar?

Japon mutfağının fermente soya ürünü natodan elde edilen bu poliamino asit, hiyalüronik asitten 4 kat daha fazla su tutabildiği gösterilmiştir. Cilt yüzeyinde nem kaybını önleyen şeffaf bir film oluşturur; bu sayede hem nemlendirir hem de hiyalüronik asit gibi humektanların etkinliğini artırır. Dolgunlaştırıcı ve ince çizgi azaltıcı etkisi oldukça hızlı hissedilir.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit (sinerjik), Niasinamid, Ceramid, Peptidler
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Propolis

INCI: Propolis Extract | Alternatif: Arı Reçinesi, Bee Glue

AntibakteriyalAntioksidanYatıştırıcı SerumKremMaske
Ne İşe Yarar?

Arıların kovanı korumak için ürettiği bu doğal reçine; flavonoidler, fenolik bileşikler ve uçucu yağlar bakımından zengindir. Güçlü antibakteriyal özelliğiyle akne yapıcı bakterilere karşı etkilidir. Antioksidan kapasitesi yüksektir. Cilt onarımını hızlandırır, tahriş ve kızarıklığı giderir. Özellikle Kore kozmetiğinde (K-Beauty) akne bakım ürünlerinde popülerdir.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Centella Asiatica, Hiyalüronik Asit, Çay Ağacı Yağı
✗ Dikkat: Polen alerjisi olanlar dikkatli olmalı; yama testi önerilir

R

Retinol (A Vitamini)

INCI: Retinol, Retinyl Palmitate, Retinaldehyde (Retinal) | Alternatif: Vitamin A, Retinoid, HPR (Hydroxypinacolone Retinoate)

Anti-agingKollajen DestekleyiciAkne KarşıtıHücre Yenileyen Gece SerumuGece KremiAmpul
Ne İşe Yarar?

Dermatolojide en fazla klinik kanıta sahip anti-aging bileşenidir. Hücre yenilenmesini belirgin şekilde artırır, kollajen sentezini uyarır, kırışıklık, leke ve akne izlerini giderir. Deriye emildikten sonra retinoik asite dönüşerek etkisini gösterir. Başlangıç için %0,025-0,05; deneyimliler için %0,1-1 önerilir. Mutlaka SPF ile desteklenmeli, gece kullanılmalıdır. Hamilelikte kullanılmamalıdır.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit, Niasinamid, Ceramid, Peptidler, Bakuchiol (alternatif)
✗ Dikkat: AHA/BHA (aynı seansta), C Vitamini (aynı seansta), Benzoil Peroksit (oksitler), Güneş

Rezveratrol

INCI: Resveratrol | Alternatif: Üzüm Çekirdeği Polifenoller

AntioksidanAnti-inflamatuarAnti-aging SerumGece Kremi
Ne İşe Yarar?

Üzüm kabuğu ve çekirdeğinde yoğun olarak bulunan bir stilben polifenolüdür. Serbest radikallere karşı C ve E Vitamini'nden daha güçlü antioksidan kapasitesi olduğu gösterilmiştir. Sirtüin proteinlerini aktive ederek hücresel yaşlanmayı yavaşlatır. Fotostabil değildir; gece kullanımı önerilir.

✓ İyi Gider: Ferulik Asit, E Vitamini, Peptidler, Retinol
✗ Dikkat: Güneş ışığına maruz kalınca parçalanabilir; gece kullanın

Papatya Ekstresi

INCI: Chamomilla Recutita (Matricaria) Flower Extract, Anthemis Nobilis Flower Extract | Alternatif: Chamomile Extract, Alman Papatyası, Roma Papatyası

YatıştırıcıAnti-inflamatuarAntioksidan TonikGöz Altı KremiHassas Cilt Kremi
Ne İşe Yarar?

Alman papatyasından elde edilen ekstreler; apigenin, bisabolol ve kamomil özgü flavonoidler içerir. Alfa-bisabolol kızarıklığı ve tahrişi azaltır, NF-κB yolağını baskılayarak anti-inflamatuar etki gösterir. Apigenin antioksidan ve hafif aydınlatıcı özelliklere sahiptir. Hassas, rozaseli ve egzamalı ciltler için ideal bir yatıştırıcıdır. Papatya poleni alerjisi olan kişilerde (Asteraceae/Compositae familyasına duyarlılık) nadir de olsa reaksiyon görülebilir.

✓ İyi Gider: Aloe Vera, Centella Asiatica, Panthenol, Hiyalüronik Asit
✗ Dikkat: Papatyagiller (Asteraceae) familyasına alerjisi olanlar yama testi yapmalıdır

S

Salisilik Asit → bkz. BHA

INCI: Salicylic Acid

Detaylı bilgi için BHA – Beta Hidroksi Asit başlığını inceleyiniz.

Shea Yağı

INCI: Butyrospermum Parkii (Shea) Butter | Alternatif: Karite Yağı

OklusifBesleyiciYatıştırıcı Vücut KremiDudak BalmıSaç MaskesiKrem
Ne İşe Yarar?

Batı Afrika'da yetişen karite ağacının meyvesinden elde edilen yoğun bir yağ-balmumu karışımıdır. Oleik, stearik ve linoleik asit bakımından zengindir. Nem kaybını önleyen oklusif bariyer oluşturur. Kuru, egzamalı ve soğuk iklimlerde stres gören ciltler için mükemmeldir. Bitrfraksiyone yüksek kalitede olduğunda komedojenik riski düşüktür.

✓ İyi Gider: Ceramid, Hiyalüronik Asit, Panthenol, E Vitamini
✗ Dikkat: Akneli ve yağlı ciltlerde gözenek tıkama riski; ince bir tabaka uygulayın

Skualen / Squalane

INCI: Squalane | Alternatif: Zeytin Skualanı, Şeker Kamışı Skualanı, Squalene (hidrojene edilmemiş)

NemlendiriciOklusifAntioksidan Yüz YağıSerumKremSaç Serumu
Ne İşe Yarar?

Cildin kendi sebumunun doğal bileşenidir; bu yüzden tüm cilt tipleri tarafından çok iyi tolere edilir. Hafif, yağsız doku hissiyle nem kaybını önler ve yumuşatıcı etki gösterir. Stabil formu olan Squalane (hidrojene edilmiş) uzun raf ömrüne sahiptir. Komedojenik değildir; akne eğilimli ciltler dahil herkes kullanabilir.

✓ İyi Gider: Tüm aktifler, Retinol, C Vitamini, AHA/BHA, Ceramid
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Süksinik Asit

INCI: Succinic Acid | Alternatif: Kehribar Asidi, Bütandioik Asit — Not: Sulfosüksinik Asit (INCI: Sulfosuccinic Acid) ile karıştırılmamalıdır; bunlar farklı moleküllerdir.

Akne KarşıtıAntibakteriyalExfoliant SerumTonikSpot Tedavisi
Ne İşe Yarar?

Kehribardan türetilen bu dikarboksilik asit, akneye neden olan P. acnes bakterisini baskılar ve gözenek tıkayıcı sebumu hafifçe çözer. Salisilik aside hassas ciltler için daha nazik bir alternatif olarak önerilir. Anti-inflamatuar özelliği sayesinde mevcut akne lezyonlarını yatıştırır. Ayrıca cilt yüzeyinde hafif exfoliant etki göstererek doku düzgünlüğüne katkı sağlar.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Azelaik Asit, Hiyalüronik Asit, Çinko
✗ Dikkat: Çok yüksek konsantrasyonda irritasyon riski; %1-2 ile başlayın

Sülfür

INCI: Sulfur | Alternatif: Kükürt

Akne KarşıtıAntibakteriyalKeratolitiк Spot TedavisiYüz MaskesiLosyon
Ne İşe Yarar?

Akne tedavisinde yüzyıllardır kullanılan ve FDA tarafından onaylı OTC bileşenlerden biridir. Hem antibakteriyal hem keratolitik (deri sertleşmesini çözen) etki gösterir. Siyah nokta, sivilce ve rozasede etkilidir. Karakteristik kükürt kokusu nedeniyle çoğu formülasyon gece maskesi veya spot tedavisi şeklinde piyasaya sunulur. %3-10 konsantrasyonda kullanılır.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Çinko, Salisilik Asit, Azelaik Asit
✗ Dikkat: Benzoil Peroksit ile aynı anda kullanmayın (renk değişimi). Retinol ile aynı seansta tahriş riski

Silika

INCI: Silica, Hydrated Silica, Silica Dimethyl Silylate | Alternatif: Silicon Dioxide, Amorf Silika

Pore MinimizerMat YapıcıTekstür Düzenleyici PrimerGüneş KremiFondöten
Ne İşe Yarar?

Silisyum dioksitten (SiO₂) türetilen amorf silika, kozmetikte öncelikli olarak gözenek doldurucu ve mat yapıcı olarak kullanılır. Yüzey alanı çok geniş olan mikro parçacıklar sebum ve fazla yağı absorbe ederek parlama önler; "bulanık odak" (soft focus) etkisiyle ince çizgi ve gözeneklerin optik olarak gizlenmesini sağlar. Ayrıca dolgu maddesi ve akış düzenleyici (kekleşmeyi önleyici) ajan olarak da formülasyonlarda yer alır. Kimyasal olarak inert ve oldukça güvenlidir; solunumdan kaçınmak için toz hâlde kullanımında dikkat edilmelidir.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Çinko, Hiyalüronik Asit, Güneş Filtresi
✗ Dikkat: Kuru ciltlerde yoğun kullanım nem çekebilir; nemlendirici ile dengeleyin

T

Titanyum Dioksit

INCI: Titanium Dioxide | Alternatif: Mineral SPF Filtre, TiO2

Güneş KoruyucuMineral Filtre Güneş KremiBB KremTinted Moisturizer
Ne İşe Yarar?

UVB ve kısa UVA ışınlarını yansıtan fiziksel/mineral güneş filtresidir. Çinko oksit ile birlikte geniş spektrum koruma sağlar. Çinko oksit kadar geniş UVA kapsamı yoktur; bu nedenle ikisiyle kombinlenmesi önerilir. Bebek, hassas ve rozaseli ciltler için güvenlidir. Nano boyutlu formlar daha şeffaf görünüm sağlar.

✓ İyi Gider: Çinko Oksit, tüm aktif bileşenler üzerine son adım
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Traneksamik Asit

INCI: Tranexamic Acid | Alternatif: TXA

AydınlatıcıLeke TedavisiAnti-inflamatuar SerumKremToner
Ne İşe Yarar?

Tıpta kanama durdurucu olarak bilinen bu bileşik, topikal uygulamada güçlü bir depigmentasyon ajanına dönüşür. Melazma ve güneş lekeleri için hidrokinona rakip sonuçlar üretir. Plasminojen-keratinosit etkileşimini bloke ederek melanin sentezini azaltır. Hamilelikte de değerlendirilmekte olan nadir güvenli aydınlatıcılardan biridir. %2-5 konsantrasyonda kullanılır.

✓ İyi Gider: Niasinamid, Azelaik Asit, Kojik Asit, SPF
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur; kümülatif aydınlatıcılarla dikkatli dozlayın

Tremella Mantarı (Kar Mantarı)

INCI: Tremella Fuciformis Sporocarp Extract | Alternatif: Snow Mushroom, Beyaz Kulak Mantarı

Süper HumektanAntioksidanBariyer Destekleyici SerumKremMaske
Ne İşe Yarar?

Geleneksel Çin tıbbında yüzyıllardır kullanılan bu mantar özü, hiyalüronik asit molekülünden daha küçük partiküller oluşturarak deriye daha derin nüfuz eder. Kendi ağırlığının 500 katı kadar su tutabilir. Güçlü antioksidan kapasitesi ve bariyer güçlendirici etkisiyle hiyalüronik asit ile sinerjik çalışır. Cilt pürüzsüzlüğünü ve elastikiyetini artırır.

✓ İyi Gider: Hiyalüronik Asit (sinerjik), Niasinamid, Ceramid, Beta Glukan
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Ü

Üre (Urea)

INCI: Urea | Alternatif: Carbamide

NemlendiriciKeratolitiкBariyer Destekleyici Ayak KremiVücut LosyonuEl KremiYüz Kremi
Ne İşe Yarar?

Cildin doğal nem faktörlerinden (NMF) biridir. Düşük konsantrasyonda (%5-10) güçlü humektan görevi görür; yüksek konsantrasyonda (%20-40) keratolitiк (sertleşmiş deriyi yumuşatan) etki yapar. Topuk çatlakları, keratosis pilaris ve egzama için dermatologlarca sıkça reçete edilir. Tüm cilt tipleri için güvenlidir.

✓ İyi Gider: Laktik Asit, Ceramid, Hiyalüronik Asit, Panthenol
✗ Dikkat: Yüksek konsantrasyonda (%30+) yüzde irritasyon yaratabilir; vücut kullanımı önerilir

V

V Vitaminleri → bkz. ilgili başlıklar

C Vitamini için C Vitamini (Askorbik Asit), E Vitamini için E Vitamini (Tokoferol), B3 için Niasinamid, B5 için Dexpanthenol başlıklarını inceleyiniz.

Y

Yulaf Özü

INCI: Avena Sativa (Oat) Kernel Extract, Colloidal Oatmeal | Alternatif: Kolloidal Yulaf, Yulaf Ezmesi

YatıştırıcıAnti-kaşıntıBariyer Destekleyici LosyonKremBanyo ÜrünüHassas Cilt Serumu
Ne İşe Yarar?

FDA tarafından "over-the-counter" dermatit ilacı olarak onaylanan nadir bitkisel bileşenlerden biridir. Avenanthramidler, beta-glukan ve saponinler içerir. Kaşıntı, yanma ve kızarıklığı hızla sakinleştirir. Egzama, atopik dermatit ve bebek cilt bakımı için ilk tercih olan formülasyonlarda yer alır.

✓ İyi Gider: Ceramid, Panthenol, Allantoin, Beta Glukan, Hiyalüronik Asit
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Yeşil Çay Ekstresi

INCI: Camellia Sinensis Leaf Extract, EGCG | Alternatif: Çay Polifenolleri, Epigallokateşin Gallat

AntioksidanAnti-inflamatuarSebo Dengeleyici SerumTonikKremGüneş Sonrası Bakım
Ne İşe Yarar?

Aktif polifenoli EGCG (epigallokateşin gallat), bilinen en güçlü bitkisel antioksidanlardan biridir; C vitaminine kıyasla 25-100 kat daha etkin serbest radikal temizleme kapasitesi taşıdığı gösterilmiştir. UV hasarını azaltır, sebum üretimini düzenler ve inflamasyonu baskılar. Yaşlanma karşıtı, akne giderici ve güneş hasarı onarıcı özellikler bir arada sunar.

✓ İyi Gider: Niasinamid, C Vitamini, SPF, Hiyalüronik Asit, Ceramid
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Yaban Mersini Ekstresi

INCI: Vaccinium Myrtillus Fruit Extract | Alternatif: Blueberry Extract, Bilberry Extract

AntioksidanAydınlatıcıYaşlanma Karşıtı SerumKremMaske
Ne İşe Yarar?

Antosiyanin, resveratrol ve C vitamini bakımından son derece zengin bu meyve ekstresi güçlü bir antioksidan profil sunar. Kollajen çapraz bağlanmasını destekler, cilt elastikiyetini korur. Hafif AHA (sitrik asit) içeriği sayesinde yüzey aydınlatıcı etkisi de taşır. Göz çevresinde kılcal damar bütünlüğünü güçlendirerek morluk oluşumunu azaltır.

✓ İyi Gider: C Vitamini, Ferulik Asit, Niasinamid, Peptidler
✗ Dikkat: Bilinen önemli bir çatışması yoktur

Z

Çinko ve Çinko Bileşenleri → bkz. Ç bölümü

Çinko PCA, Çinko Oksit ve Çinko Piritionat için Ç bölümünü inceleyiniz.

Zerdeçal (Curcumin)

INCI: Curcuma Longa Root Extract, Curcumin | Alternatif: Turmeric, Curcumin, Hintsafranı

Anti-inflamatuarAntioksidanAydınlatıcı SerumMaskeKrem
Ne İşe Yarar?

Zerdeçalın aktif bileşeni olan curcumin, güçlü anti-inflamatuar ve antioksidan özellikleriyle cilt bakımında yoğun ilgi görmektedir. NF-κB yolağını baskılayarak inflamasyon kaynaklı akne ve hiperpigmentasyonu azaltır. Tirosinaz inhibisyonu yoluyla leke aydınlatıcı etki gösterir. Suda çözünürlüğü düşük olduğundan biyoyararlanımı yüksek formülasyonlar (nanoemülsiyon, liposomal) daha etkin sonuç verir. Cilde renk verebileceğinden formülasyon miktarı kontrollü tutulur.

✓ İyi Gider: Niasinamid, C Vitamini, Ferulik Asit, Alpha Arbutin, SPF
✗ Dikkat: Açık renk kumaşları ve havluları sarıya boyayabilir. Bazı formüllerde deri rengi geçici değişebilir

Bu sözlük bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Yeni bir aktif bileşen kullanmadan önce dermatoloğunuza danışmanızı öneririz. INCI adları ve konsantrasyonlar yıldan yıla güncellenmektedir; her zaman ürün etiketini kontrol ediniz.