Cilt Lekeleri İçin Çözüm Önerileri

Beste Gürkan

Cilt Lekeleri için çözüm önerileri

 Güneş sebebi ile oluşan yaşlılık ve güneş lekeleri, çiller, ciltteki pigment düzensizlikleri veya melasma gibi ciltteki hiperpigmentasyon lezyonları her zaman bizlerde rahatsızlık uyandırmıştır. Ayrıca bazı durumlarda kimyasal peeling sonrası veya lazer tedavileri sonrası hatta akne sonrasında bile post enflamatuar  (enflamasyon sonrası) hiperpigmentasyonlar gelişebilmektedir.

Cilt pigmentasyonunu belirleyen unsur melanin sentezidir. Melanin sentezi ise melanosomların ve onların epidermal melanin tabakasındaki keratinositlere dağılması sonucu gelişir.  Bu sistemin yanlış çalışması hiperpigmentasyon ile sonuçlanır. Düzensiz melanin sentezi sonucu meydana gelen cilt lekeleri ve leke düzensizlikleri ciltte kötü bir görüntü oluşturur, çoğumuz tarafından kabul edilemez bir sonuçtur. Ciltteki pigment düzensizlikleri konusunda gerçek anlamda etkili aktif maddelerin sayısı ne yazık ki çok azdır. Ve en önemlisi de bu etken maddelerin cilt lekelerinde etkili olmaları için: sabır, zaman ve düzenli kullanım çok önemlidir. Lekelerin ciltten silinmesi çok uzun süre alabilmektedir (aylar veya yıllar gerektirebilir). En etkili sonuçlar kimyasal Peelingler, lazer veya ışın tedavileri ile elde edilir. Lekeler silindikten sonra tekrar gelişmemeleri için sürecin melanin sentezini baskılayıcı (tyrosinase inhibitörleri, melanosometransfer inhibitörleri) etken maddeler içeren ürünler ve geniş spektrumlu güneş koruyucuları ile desteklenmesi gerekmektedir.

Tyrosinase, melanin sentezini kontrol eden enzimdir ve aynı zamanda melanocytelerin bir ürünüdür. Epidermal melanositlerdeki melanin biyosentezinin üretim oranını belirleyen enzim olarak bilinir. Dolayısı ile Tirosinase aktiviteleri melanin oluşumundaki en belirleyici adımlardan bir tanesidir. Lekeler silindikten sonra tekrar oluşmaması için Tyrosinase inhibitörü olarak görev yapan ve melanin üretimini azaltan (baskılayan) içeriklerden oluşan ürünler tercih etmek bu nedenle çok önemlidir.

 Niacinamide

Niacinamide, nicotnnamide olarak da bilinmektedir, B3 Vitaminin biyolojik olarak aktif olan amid grubudur. Niacinamide anti-enflamatuar, anti-oksidan, hücreler arası iletişim sağlayan ve immünomodülatör özellikleri vardır. Niacinamidin, melanosomların epidermal keratinosite transferini önlediğine dair çalışmalar da mevcuttur. Klinik çalışmalar Niacinamidin melanosome transferini %68 oranına kadar inhibe etme özelliğine sahip olduğunu ve ciltteki istenmeyen renk düzensizliklerini geliştirmeye yardımcı olduğunu göstermiştir [1, 2]. Ayrıca Niacinamidin pigmentasyon üzerindeki etkilerinin tersinir olduğu gösterilmiştir [3].

  Dut Yaprağı Ekstraktı

Broussonetia papyrifera (Siyah Dut Yaprağı)—Bir çalışmada 101 tane bitki ekstraktının tirosinase inhibe etme aktiviteleri, L-3,4-dihydroxyphenylalanine (L-DOPA) oksidasyonu ve melanin biyosentezi aktiviteleri incelenmiştir. Çalışmanın sonunda Broussonetia papyrifera (Siyah Dut Yaprağı) nın tyrosinase aktivitesini ve L-DOPA inhibe ettiği ortaya çıkmıştır [4].

 Soya Proteini

Latince Leguminosae olarak bilinmektedir. Son yıllarda Soya bitkisinin faydaları araştırıldıkça ve keşfedildikçe bir çok cilt bakım ürününü formülüne girmeye başlamıştır. 

Paine et al. soyanın ve soyadan elde edilen proteinlerin cilt tonunu açma (depigmentasyon) özelliklerinin olduğunu ortaya çıkarmıştır [5].

Soya kökenli aktiflerin (yağ, ekstrakt) depigmentasyon özellikleri ve UV kaynaklı pigmentasyonu önleme kapasiteleri in vivo ve in vitro olarak kanıtlanmıştır [6]. 12 hafta boyunca günde 2 defa uygulanan Soya ekstraktı içeren ürünler ile yapılan deneyde; deneklerin cildindeki cilt lekelerinin açıldığı, ciltteki mat ve solgun görünümün azaldığı, cildin daha canlı ve cilt tonunun daha düzenli hale geldiği gözlenmiştir [7].

Depigmentasyon özelliklerinin yanı sıra soya isoflavonlar içerdiği için antioksidan özelliğe sahiptir.

 C Vitamini

C Vitamini veya Ascorbic asit, turunçgil meyvelerinde ve yeşil yapraklı sebzelerde bulunur. İyi formüle edilmiş C Vitamini içerikli ürünlerin melanin oluşumunu inhibe etme özelliğine sahip olduğu tespit edilmiştir [8].

Bir çalışmada topikal olarak uygulanan C Vitamininin cildi aydınlattığı gösterilmiştir [9].

Ayrıca C Vitamininin antioksidan özellikleri vardır. Kolajen sentezini tetiklediği de kanıtlanmıştır [10].

 Alfa Hidroksi Asitler (AHA)

Son yıllarda AHA peelingler dermatolojik çalışmalardaki en etkili ve en değerli aktifler haline gelmiştir. Dermatolojik çalışmalardaki en yaygın AHA'lar Glikolik Asit ve Laktik Asittir [11]. Glikolik Asit minimum komplikasyona neden olduğu için çok farklı oranlarda kullanımı mevcuttur: %2 den %70 e kadar kullanım oranları mevcuttur. AHA'ların melanoma hücrelerindeki tirosinase aktivitesini doğrudan baskıladığı kanıtlanmıştır [12].

Burns et al. glikolik asit peelinglerin enflamasyon sonrası oluşan lekeler konusunda faydalı olduğunu göstermiştir [13].

Cilt tonu eşitsizliklerin de ve cilt lekelerinde kimyasal peeling ile destek alan kişilerin sadece hafif leke aktifleri içeren ürünler kullananlara kıyasla lekelerden kurtulma konusunda daha etkili sonuçlar aldıkları ortaya çıkmıştır [14].

AHA kullanımındaki püf noktalardan bir tanesi başlangıçta düşük konsantrasyonlarda AHA içeren ürünler ile başlanıp konsantrasyon ve uygulama süresinin yavaş yavaş ve kademe kademe arttırılmasıdır. Bu şekildeki uygulamalarda cilt iritasyonları meydana gelmemektedir [15].

Sonuç olarak, cilt pigmentasyonu prosesi çok karmaşık bir yapıya sahiptir. Pigmentasyon düzensizlikleri ve cilt lekeleri konusunda en başarılı ve en yaygın kullanılan yöntem Tyrosinase baskılanmasıdır.  Fakat Tyrosinase inhibisyonun da başarılı olan içerik sayısı çok azdır ve iritasyona neden olabildikleri için veya stabiliteleri zor olduğu için bu içeriklerle çalışmak çok zordur. Ürünlerin konu hakkında uzman ve deneyimli Ar-Ge personeli tarafından geliştirilmeleri çok önemlidir.

 

Kaynaklar:

  1. Hakozaki T, Minwalla L, Zhuang J, et al. The effect of niacinamide on reducing cutaneous pigmentation and suppression of melanosome transfer. Br J Dermatol. 2002;147:20.
  2. Otte N, Borelli C, Korting HC. Nicotinamide—biologic actions of an emerging cosmetic ingredient. Int J Cosmet Sci. 2005;27:255.
  3. Greatens A, Hakozaki T, Koshoffer A, et al. Effective inhibition of melanosome transfer to keratinocytes by lectins and niacinamide is reversible. Exp Dermatol. 2005;14:498.
  4. Hwang JH, Lee BM. Inhibitory effects of plant extracts on tyrosinase, L-DOPA oxidation, and melanin synthesis. J Toxicol Environ Health A. 2007;70:393.
  5. Paine C, Sharlow E, Liebel F, et al. An alternative approach to depigmentation by soybean extracts via inhibition of the PAR-2 pathway. J Invest Dermatol. 2001;116:587.
  6. Hermanns JF, Petit L, Martalo O, et al. Unraveling the patterns of subclinical pheomelanin-enriched facial hyperpigmentation: effect of depigmenting agents. Dermatology. 2000;201:118.
  7. Wallo W, Nebus J, Leyden JJ. Efficacy of a soy moisturizer in photoaging: a dou- ble-blind, vehicle-controlled, 12-week study. J Drugs Dermatol. 2007;6:917.
  8. Ros JR, Rodriguez-Lopez JN, Garcia- Canovas F. Effect of L-ascorbic acid on the monophenolase activity of tyrosinase. Biochem J. 1993;295:309.
  9. Kameyama K, Sakai C, Kondoh S, et al. Inhibitory effect of magnesium L-ascor- byl-2-phosphate (VC-PMG) on melano- genesis in vitro and in vivo. J Am Acad Dermatol. 1996;34:29.
  10. Huh C-H, Seo K-I, Park J-Y, et al. A randomized, double-blind, placebo-controlled trial of vitamin C iontophoresis in melasma. Dermatology. 2003;206:316
  11. Brody HJ. Chemical Peeling and Resurfacing. St. Louis, MO: Mosby- Year Book; 1997:90-100.
  12. Usuki A, Ohashi A, Sato H, et al. The inhibitory effect of glycolic acid and lactic acid on melanin synthesis in melanoma cells. Exp Dermatol. 2003;2(suppl 12):43.
  13. Burns RL, Prevost-Blank PL, Lawry MA, et al. Glycolic acid peels for postinflammatory hyperpigmentation in black patients. A comparative study. Dermatol Surg. 1997;23:171.
  14. Lim JT, Tham SN. Glycolic acid peels in the treatment of melasma among Asian women. Dermatol Surg. 1997;23:177.
  15. Rubin MG. The clinical use of alpha hydroxy acids. Australas J Dermatol. 1994;35:29.